Symposium

Op dinsdagmiddag 24 februari 2015 vond het jaarlijks symposium van het Molengraaff Dispuut plaats. Het thema van dit jaar was ‘Halal Bankieren: symposium over Islamic Banking & Finance’. Dagelijks staan de kranten vol met berichten over de Islamitische Staat, radicale extremistische moslims, de opkomst van moskeeën in Europa en de botsende normen en waarden. Maar waar onder de gewone burger de opkomst van de islam wordt gevreesd, lijkt de zakenwereld een islamitische invloed juist toe te juichen. Na de kredietcrisis werd steeds meer aandacht besteed aan islamitisch bankieren als duurzaam alternatief voor de westerse financieringsconstructies. In 2014 maakte de sukuk (islamitische staatsobligaties) zijn intrede op de westerse financiële markt met uitgiftes in Luxemburg, Hong Kong en Groot-Brittannië. Nu Groot-Brittannië ook heeft aangekondigd het ‘global centre’ te willen zijn in deze snelgroeiende industrie, kan de financiële wereld niet meer om Islamic Banking and Finance heen.

Vragen die tijdens het symposium centraal stonden waren: Wat houdt deze islamitische manier van financieren precies in? Hoe verschilt deze manier van bankieren van de westerse manier? En wat zijn precies de voordelen van deze wijze van bankieren?

De dag werd geopend door dagvoorzitter Omar Salah die een korte introductie van het onderwerp gaf. Vervolgens was het woord aan Rachida Talal-Azimi. Zij legde uit wat de bronnen van Islamitisch recht zijn, wat voor principes hieruit volgen en tot welke verboden dit leidt in de praktijk. Ook schetste zij de ontwikkeling van het Islamitisch financiële recht. Zij legde uit dat de theorie van het Islamitisch financieren zich meer richt op hogere principes zoals een eerlijke welvaartsverdeling. Islamitisch financieren in de praktijk daarentegen richt zich meer op het omzeilen van concrete verboden die voortvloeien uit deze principes. Kees Hooft ging daarna in op deze praktijk. Hij besprak enkele constructie die in de praktijk worden gebruikt om het verbod op rente te omzeilen.

Na een korte koffie- en theepauze ging Hans Visser in op het verbod op maysir en gharar (gokken en speculeren). De laatste spreker van de dag was Christian van Megchelen die een vergelijking trok tussen de verboden van Islamitisch recht en zorgplichten in het Nederlands recht. De vragen die werden opgeroepen in van Megchelen’s verhaal luidde de discussie in. Na de discussie, waarin onder andere de vraag werd behandeld of het mogelijk is om Islamitisch financieren volledig in te voeren in de huidige Westerse maatschappij, sloot de dagvoorzitter het symposium af met een korte samenvatting van de dag.

Na afloop van het symposium werd er geborreld met de sprekers, waarna een gedeelte van de leden samen met enkele sprekers naar restaurant Madeleine vertrok. Hier werd het aansluitende diner gehouden waarbij enkele sprekers en de sponsor Pels Rijcken aanwezig waren. Het smakelijke diner was een mooie afsluiting van een geslaagde dag.

Door: Johanneke Butijn